Gniazdo pszczół przygotowane przez człowieka ponad 1400 lat temu, doskonale zachowana pradawna barć, została odnaleziona na Podkarpaciu. Już wkrótce to świadectwo dawnych czasów będzie można zobaczyć na własne oczy, podczas targów pszczelarskich Expo2Bee w kieleckim ośrodku wystawienniczym.
Do Kielc przyjedzie Bractwo Bartne, które od lat odtwarza jedną z najstarszych form pszczelarstwa – bartnictwo, czyli hodowlę pszczół w pniach drzew. Organizacja działa w Puszczy Augustowskiej i przywraca wiedzę, która przez wieki była fundamentem funkcjonowania leśnych społeczności.
Na Expo2Bee zaprezentują najstarsze zachowane gniazdo pszczele. Eksponat, który pozwala zajrzeć w przeszłość i zrozumieć, jak wyglądała relacja człowieka i pszczół setki lat temu.
Historia najstarszej barci
Podczas wybierania piasku ze żwirowni w okolicach Leżajska, wydobyty został pień dębu, który razem z innymi pniami został przewieziony do pobliskiego tartaku; po wyschnięciu miały z niego powstać deski. Pień przeleżał nietknięty kilka lat, a gdy pracownicy tartaku w końcu go przecięli, okazało się, że w środku znajduje się gniazdo pszczele.
– Barć w całości zarosła i nie była widoczna z zewnątrz. Ktoś pewnie przestał używać tego gniazda, więc otwór z czasem zarósł – tłumaczy Piotr Piłasiewicz, prezes Bractwa Bartnego.
Kilkusetletni dąb skrywał w swoim wnętrzu fragment historii. Wydrążona przestrzeń nosiła wyraźne ślady działalności człowieka – była to klasyczna barć, przygotowana ręką bartnika. W środku odnaleziono pozostałości gniazda pszczelego oraz struktury świadczące o tym, że pszczoły funkcjonowały tam przez długi czas.
To odkrycie jest tak wyjątkowe, ponieważ zachowane barcie sprzed ponad tysiąca lat należą do absolutnej rzadkości. Drewno zazwyczaj ulega naturalnemu rozkładowi, a ślady działalności człowieka zanikają. W tym przypadku pień dębu stał się naturalną kapsułą czasu, chroniącą wnętrze przez setki lat.
Bractwo Bartne na Expo2Bee
Znalezisko potwierdza, że już w pierwszych wiekach naszej ery ludzie na terenach dzisiejszej Polski prowadzili zorganizowaną gospodarkę bartną. Nie były to przypadkowe działania – barcie tworzono świadomie, wykorzystując wiedzę o zachowaniach pszczół i strukturze drzew. Dziś takie odkrycia mają ogromne znaczenie nie tylko dla archeologii, ale także dla współczesnego pszczelarstwa i ekologii. Pokazują bowiem, że przez stulecia człowiek potrafił współistnieć z pszczołami w sposób znacznie bardziej naturalny i zrównoważony.
Barć jest częścią ekspozycji Muzeum Kultury Bartniczej w Augustowie rozbudowanego w ramach projektu INTERREG Polska-Litwa.
– Bartnictwo to nie tylko sposób pozyskiwania miodu. To relacja człowieka z naturą, która przez wieki była częścią naszej kultury – mówi Piotr Piłasiewicz z Bractwa Bartnego.
Eksperci podkreślają, że odkrycia takie jak to z Podkarpacia zmieniają spojrzenie na historię pszczół i ludzi. To dowód na to, że już 1400 lat temu istniały rozwinięte formy gospodarowania oparte na obserwacji przyrody, a nie jej podporządkowywaniu.
Targi Expo2Bee odbędą się 11 i 12 kwietnia w Targach Kielce. Wydarzenie zgromadzi branżę pszczelarską z kraju i zagranicy, ale to właśnie historia ukryta w pniu dębu może okazać się jedną z najbardziej poruszających opowieści tej edycji.
Źródło informacji i zdjęć: materiał prasowy
