Fot. kielce.eu

Żyjemy w czasach cywilizacyjnego przełomu – powiedziała rektor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach prof. Beata Wojciechowska podczas inauguracji roku akademickiego. Podkreśliła, że odpowiedzią uczelni na przemiany technologiczne i społeczne powinno być łączenie innowacji z tradycją i uniwersalnymi wartościami.

Inaugurację roku akademickiego 2026/2027 rozpoczęto w czwartek od uczczenia chwilą ciszy pamięci pracowników i emerytów uczelni, którzy zmarli w minionym roku.

W swoim wystąpieniu rektor zwróciła uwagę na niestabilność geopolityczną, zagrożenia militarne oraz dynamiczne zmiany demograficzne, ekonomiczne i technologiczne. Wskazała, że sztuczna inteligencja, automatyzacja i nowe modele pracy zmieniają dotychczasowy porządek.

– Te przeobrażenia to nie tylko zagrożenie dla starego porządku, ale przede wszystkim szansa na rozwój i nowe możliwości – powiedziała Wojciechowska. Zwróciła jednocześnie uwagę, że szybkiemu rozwojowi nauki i technologii towarzyszą dylematy etyczne, moralne i społeczne.

Odwołując się do myśli francuskiego filozofa Jacques’a Derridy, rektor mówiła o znaczeniu uniwersytetu dla rozwoju społeczeństwa oraz jego misji kształcenia i prowadzenia badań. Podkreśliła, że celem nauki pozostaje obiektywna i rzetelnie uzasadniona prawda, do której dochodzi się poprzez precyzję myślenia, niezależność i krytycyzm.

Wojciechowska wskazała, że tożsamość środowiska akademickiego od wieków wyznaczają m.in. uczciwość, sprawiedliwość, odpowiedzialność, tolerancja i szacunek. Przypomniała, że w listopadzie 2025 r. UJK dołączył do sygnatariuszy Magna Charta Universitatum, zobowiązując się do przestrzegania fundamentalnych zasad autonomii akademickiej i wolności nauki.

– Tradycja uniwersytecka nie jest hamulcem innowacji, lecz jej najmocniejszym fundamentem – podkreśliła rektor. Jak zaznaczyła, nowoczesne laboratoria i przełomowe badania powinny być zakorzenione w uniwersalnych zasadach.

– Nauka bez sumienia staje się destrukcyjna. Nowoczesność bez wartości jest ślepa, a wartości bez postępu pozostają bezradne – powiedziała.

W ocenie Wojciechowskiej zadaniem uniwersytetu jest także reagowanie na zmieniające się potrzeby rynku oraz przygotowanie studentów do funkcjonowania w warunkach ciągłych zmian. Zaapelowała do kadry akademickiej o poświęcanie czasu młodym ludziom, uczenie ich dociekliwości oraz tworzenie przestrzeni do dyskusji i konfrontowania opinii.

Zwracając się do studentów pierwszego roku, rektor nawiązała do średniowiecznych wskazówek zalecających uczącym się powściągliwość.

– W dobie sztucznej inteligencji i pracy zespołowej powiem wam coś zupełnie odwrotnego: rozmawiajcie z każdym, budujcie relacje, wtykajcie nos w sprawy naukowe, które was intrygują, i nie bójcie się zabierać głosu – zachęcała. Radziła jednocześnie, by zachować dawną zasadę przechodzenia od zadań łatwych do trudnych.

Uniwersytet Jana Kochanowskiego jest największą uczelnią w województwie świętokrzyskim. Jego historia sięga 1969 r., a od 2011 r. ma status uniwersytetu klasycznego. Uczelnia prowadzi obecnie 68 kierunków studiów na ośmiu wydziałach, w tym w Filii w Sandomierzu.

Według danych UJK z początku 2026 r. na uczelni studiowało blisko 9,5 tys. osób, a w Szkole Doktorskiej kształciło się 133 doktorantów w 17 dyscyplinach. Uczelnia zatrudniała ponad 1,6 tys. osób, w tym ponad tysiąc nauczycieli akademickich.

Tegoroczna rekrutacja była rekordowa. W pierwszej turze kandydaci dokonali ponad 16,4 tys. rejestracji na kierunki studiów. Liczba osób z pełną, opłaconą rejestracją wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem o około 54 proc. Największym zainteresowaniem cieszył się kierunek lekarski, na którym o jedno miejsce ubiegało się średnio 35 osób.