Zarząd województwa sprzeciwia się wpisaniu do rejestru zabytków kompleksu budynków urzędu - wKielcach.info - najważniejsze wiadomości z Kielc

Zarząd województwa sprzeciwia się wpisaniu do rejestru zabytków kompleksu budynków urzędu

Przeczytaj także

Odwołanie do ministra kultury i zawiadomienie do prokuratury złożył zarząd woj. świętokrzyskiego po decyzji konserwatora o wpisie kompleksu budynków do rejestru zabytków. Władze regionu wskazują, że decyzja blokuje rozbudowę. Konserwator odpowiada, że decyzja podjęta na wniosek społeczny, a odwołanie władz regionu to normalna procedura prawna.

Sprzeciw władz województwa wywołała decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 października, wpisująca do rejestru zabytków zespół budynków przy al. IX Wieków Kielc 3 wraz z parkingami, trawnikami i fragmentem ulicy Nowy Świat. W ocenie zarządu województwa decyzja ta blokuje przygotowywaną rozbudowę siedziby Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego.

Jak poinformowano na piątkowej konferencji prasowej, decyzja organu konserwatorskiego stoi w sprzeczności z jego wcześniejszymi ustaleniami. 10 września 2025 r. konserwator wydał wytyczne dla otwartego konkursu architektoniczno-urbanistycznego na rozbudowę urzędu, organizowanego przez Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP), w których dopuścił rozbiórkę dawnej biblioteki i parterowego łącznika. W maju 2026 r. wydał postanowienie uzgadniające rozbudowę, a w lipcu Prezydent Miasta Kielce wydał decyzję lokalizacyjną. 14 lipca rozstrzygnięto konkurs SARP. Łączne nakłady poniesione na przygotowanie inwestycji wyniosły dotychczas ponad 354 tys. zł, a samorząd przygotowywał się do podpisania umowy na wykonanie dokumentacji projektowej za kwotę do 5 mln zł brutto.

Marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik dodała, że w uzasadnieniu październikowej decyzji konserwator uznał budynek dawnej biblioteki za jeden z najcenniejszych elementów kompleksu, choć we wcześniejszych wytycznych dopuszczał jego wyburzenie.

– Muszę dziś publicznie zadać pytanie: dlaczego tak się stało? Dlaczego organ państwowy najpierw daje zielone światło, dyktuje warunki konkursu, pozwala samorządowi wydać setki tysięcy złotych i zaangażować wybitnych architektów, a po rozstrzygnięciu konkursu wydaje decyzję, która stawia całą inwestycję pod znakiem zapytania? – powiedziała marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik.

Marszałek zwróciła również uwagę, że pod wnioskiem o wpis kompleksu do rejestru zabytków podpisali się autorzy związani z procesem projektowym, w tym osoba zasiadająca wcześniej w Sądzie Konkursowym SARP.

– Najpierw wspólnie przygotowujemy konkurs, oceniamy prace, wybieramy najlepszą koncepcję, a chwilę później pojawiają się ze strony tej osoby działania zmierzające do przekreślenia całego tego dorobku – zaznaczyła Janik.

Powodem planowanej rozbudowy jest rozproszenie departamentów urzędu marszałkowskiego w kilku lokalizacjach oraz brak własnej sali obrad dla Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. Z tytułu najmu komercyjnego samorząd wydaje rocznie blisko 6 mln zł, a na opłaty za media kolejne 2 mln zł. Na realizację nowej siedziby przy al. IX Wieków Kielc 3 zabezpieczono środki w Wieloletniej Prognozie Finansowej 115 mln zł z nadwyżki budżetowej, z terminem zakończenia prac w latach 2028–2029.

W odpowiedzi na decyzję konserwatora Zarząd Województwa Świętokrzyskiego podjął trzy kroki prawne. 9 listopada skierował do konserwatora pismo z pytaniami o możliwość realizacji koncepcji SARP i rozbiórki biblioteki, na które nie otrzymał dotąd odpowiedzi. 10 listopada złożył odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Z kolei 19 listopada samorząd złożył w Prokuraturze Okręgowej w Kielcach zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wskazując na nagłą zmianę stanowiska organu oraz sugerowanie przez sam Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków złożenia odwołania do resortu kultury.

– Nie rzucamy oskarżeń wobec nikogo, ale od ustalenia prawdy jest prokuratura. My jako Zarząd Województwa musimy chronić interes publiczny i pieniądze mieszkańców regionu – podkreśliła Janik.

Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach Krzysztof Myśliński wyjaśnił, że zarzut niekonsekwencji ze strony urzędu konserwatorskiego jest zrozumiały wyłącznie z punktu widzenia inwestora. Jak zaznaczył  w rozmowie z PAP, wydając w ubiegłym roku wytyczne dla konkursu architektonicznego SARP, działał w granicach ochrony wynikającej z gminnej ewidencji zabytków. Wiosną br. wpłynął jednak wniosek społeczny o objęcie kompleksu ochroną rejestrową, co wszczęło odrębną procedurę administracyjną.

– Na inicjatywę Stowarzyszenia Architektów Polskich odpowiedzieliśmy zgodnie z naszymi obowiązkami i uprawnieniami. Na inicjatywę społeczną dotyczącą ochrony obiektu odpowiedzieliśmy zgodnie z naszymi uprawnieniami i naszą oceną – powiedział Myśliński.

Konserwator podkreślił, że decyzja z 30 października dotyczy ochrony całego zespołu budowlanego wraz z założeniem przestrzennym, parkingiem i zielenią, a nie samych elewacji budynków głównych, które po wcześniejszej termomodernizacji utraciły część wartości artystycznych. Wskazał, że kielecki kompleks jest unikatowym w skali Polski przykładem powojennej architektury biurowej II połowy XX wieku o wybitnych wartościach urbanistycznych, co potwierdzają również opracowania badaczy z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.

Złożenie odwołania przez zarząd województwa, Myśliński ocenił jako absolutnie uzasadnione i stanowiące normalną procedurę w państwie prawa. Zaznaczył, że do czasu, aż decyzja stanie się ostateczna, przy obiekcie objętym postępowaniem obowiązuje zakaz prowadzenia robót budowlanych. Odnosząc się do zawiadomienia skierowanego przez samorząd do prokuratury, konserwator poinformował, że nie zna treści zarzutów i nie potrafi się do nich ustosunkować.

Konserwator przekazał, że odwołanie od decyzji złożył również wojewoda świętokrzyski, którego urząd również mieści się w kompleksie objętym wpisem rejestrowym.

Przeczytaj także